काठमाडौँ । विश्वलाई आणविक युद्धको त्रासमा धकेल्ने अवस्थामा पुगेको अमेरिका–इरान द्वन्द्व अन्ततः निर्णायक मोडमा पुगेको छ। महिनौँदेखि मिसाइल, ड्रोन र प्रतिआक्रमणले तनावको चरम सीमा छोएको यो संघर्ष अब युद्धविरामतर्फ उन्मुख भएको दाबी गरिएको छ।

प्रारम्भिक सहमतिअनुसार अमेरिकाले इरानमाथिका केही प्रमुख प्रतिबन्ध हटाउने, विश्व ऊर्जा आपूर्तिको जीवनरेखा मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालनमा ल्याउने र विभिन्न मोर्चाहरूमा जारी सैन्य कारबाही रोक्ने सहमति बनेको बताइएको छ।

यस घोषणासँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा एकैपटक ठूलो गिरावट आएको छ भने एसियाली सेयर बजारमा उत्साह देखिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत “इरानसँगको सम्झौता पूरा भएको” घोषणा गरेका छन् भने पाकिस्तानले आफूले मध्यस्थता गरेको दाबी गर्दै औपचारिक हस्ताक्षरको तयारी भइरहेको जनाएको छ। इरानले पनि सोमबार रातिदेखि युद्ध र सैन्य कारबाही स्थायी रूपमा अन्त्य हुने संकेत दिएको छ।

यद्यपि, सबैभन्दा संवेदनशील विषय-इरानको परमाणु कार्यक्रम-अझै टुंगोमा पुगेको छैन। यही विषय आगामी वार्ताको केन्द्र बन्नेछ।

आलोचकहरूले भने युद्धपछि इरानलाई दिइएको छुटले भविष्यमा थप सुरक्षा चुनौती निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

युद्धका कारण हजारौँ मानिसको ज्यान गइसकेको, विश्व ऊर्जा बजार अस्थिर बनेको र मध्यपूर्व थप विस्फोटक अवस्थामा पुगेको बेला आएको यो सहमतिलाई अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिको ठूलो परीक्षा र सम्भावित ऐतिहासिक मोडका रूपमा हेरिएको छ।